Column: ‘Stemmingmakerij’ Column: ‘Stemmingmakerij’

Column: ‘Stemmingmakerij’

Opinie 28 oktober 2015 - 13:29 uur Richard 0

Spreekrecht. In een democratie is dat een voorwaarde en noodzaak. Iedereen moet zijn zegje kunnen doen voordat er een besluit wordt genomen. Of dat zegje nu bedoeld is om een zorg te uiten, tegenargumenten in te brengen, een voorstel te ondersteunen of af te wijzen doet er niet zoveel toe, het recht om het te kunnen doen is onlosmakelijk verbonden aan democratische besluitvorming.

Maar dat betekent natuurlijk niet dat er aan dat zegje geen regels gesteld kunnen worden, zelfs als die regels niet vastliggen of expliciet zijn afgesproken. Twee heldere regels, die vanzelfsprekend lijken, zijn bijvoorbeeld: niet voor je beurt praten en elkaar laten uitspreken. Als je dat wel doet, dan ben je af en doe je niet meer mee. Althans, dat zou je denken. Toch gaat het regelmatig mis en dat hebben we afgelopen week weer fraai kunnen zien. Nou ja, je kunt ook het elke avond op televisie zien gebeuren in diverse talkshows, dus mensen worden ook dagelijks overvoerd met slechte voorbeelden, dus helemaal verwonderlijk is het ook niet.

Fout

Het eerste voorbeeld waar het gigantisch fout ging was natuurlijk de informatiebijeenkomst in Steenbergen (NB). Daar ging het op alle vlakken fout. Niet alleen was het doel van de bijeenkomst onduidelijk, ook de regels van het spel werden met voeten getreden, zowel door de organisatie als (een deel van) de bezoekers. Vanuit gemeentebestuur, de aanwezige wethouders en raadsleden bleek een desinteresse in de insprekers en onder de aanwezigen was een groep mensen die zich niet konden inhouden en avond verstoorden. Demonstreren en luidkeels je afkeuring kenbaar maken mag, maar dan wel buiten en niet als iemand anders spreekt.

Enfin, het hele spektakel dat live via een internetstream te bekijken was, leek op een Poolse landdag en een potsierlijk voorbeeld van hoe het niet moet, ongeacht het onderwerp. Het diende geen enkel doel in de besluitvorming en het enige resultaat was een week lang geouwehoer op radio, tv, kranten en internet over de randzaken, de malloten die de boel verstoorden. Inhoudelijk kwam er niks uit, de terechte zorgen van de bewoners zijn niet weggenomen en de bestuurders hebben geen enkele nuttige vragen en zorgen kunnen adresseren. Er was geen uitwisseling van informatie, er werden geen feiten gepresenteerd, niemand heeft er wat aan gehad, behalve diegenen die hun vooroordelen bevestigd zagen en konden zeggen “Zie je wel…! Het zijn allemaal …. neonazi’s/elitaire bestuurders/nimby’s/gutmenschen”. (doorhalen wat niet van toepassing is.)

Een ander voorbeeld waar het mis ging is op Terschelling, maar op een heel andere manier. Dinsdag nam de tweede kamer een motie aan van PvdA-kamerlid Jan Vos, medeondertekend door Stientje van Veldhoven van D66, Esther Ouwehand van de PvdD, Liesbeth van Tongeren van GroenLinks en Carla Dik-Faber van ChristenUnie, waarmee Tulip Oil voorlopig geen concessie krijgt voor een proefboring naar het kleine aardgasveld dat deels onder het eiland ligt. Voorlopig, want er is een herziening van de mijnbouwwet in voorbereiding en minister Kamp neemt volgend jaar pas een besluit. Deze motie is vrijwel zeker alleen maar ingediend naar aanleiding van de protesten op het eiland zelf, en niet te vergeten de aardbevingen in Groningen. Protesten die op zich volkomen legitiem zijn en wellicht ook merites hebben, maar met deze motie spreekt de kamer wel voor haar beurt. Er lag namelijk nog geen voorstel en de in dit land gebruikelijke inspraakprocedures waren nog helemaal niet aan de orde. Het enige wat er ligt is een aanvraag van Tulip Oil voor concessie voor een proefboring met 3 mogelijke locaties.

De parel van de Wadden

Natuurlijk kan ik me alle protesten van Gas(t)vrij Terschelling heel goed voorstellen. Terschelling is de parel van de Wadden, en niemand zit te wachten op Groninger toestanden en andere nadelen. Het hele probleem is eigenlijk dat al die nadelen nog helemaal niet in kaart zijn gebracht. Niemand heeft de volledige feitelijke informatie, de MER (milieu-effect rapportage) moet nog gemaakt worden dus eigenlijk weet nog niemand waar het feitelijk over gaat. De gemeentelijke politiek niet, de bewoners niet, Tulip Oil niet, de minister niet en de tweede kamer ook niet. Als de MER er is dán zijn er wettelijk nog allerlei instrumenten voor inspraak, tegenspraak… Tot aan een uitspraak van de Raad van State toe. Het was dus nogal voorbarig.

Temeer omdat het dossier toch wel iets ingewikkelder ligt dan de media weergeven en het geluid tegen de protesten niet voor het voetlicht komt. De plannen voor het boren liggen er namelijk al langer dan afgelopen jaar. Er is in alle openbaarheid al over gesproken door de gemeenteraad en er is al eerder over gepubliceerd. Er is zelfs door diverse prominente eilandbewoners over de mogelijke baten en de compensatie gesproken en daarvoor zijn al plannen gemaakt, alweer: in alle openbaarheid.

Deze motie is dus eigenlijk voor je beurt praten. Als zodanig is het dus een pyrrusoverwinning en betekent absoluut niet dat er nooit gaswinning onder Terschelling gaat plaatsvinden. Dat weten de tweede kamerleden ook wel, of ze zouden het moeten weten. Zij maken de, terecht bezorgde, Eilanders “blij” met een dooie mus, én (veel kwalijker), zij ondermijnen daarmee óók het vertrouwen in de politiek en de rechtsorde. Er wordt nu net gedaan alsof boringen definitief van de baan zijn, en dat is niet zo. Zij houden zich eigenlijk niet aan de regels. Natuurlijk mogen kamerleden een motie indienen, dat mag altijd maar een motie indienen over iets waarover nog geen voorstel ligt, of waarover nog geen besluit is genomen door het kabinet, is feitelijk heel kinderachtig voor je beurt praten. In mijn ogen betekent democratie geïnformeerd stemmen, niet ongeïnformeerde stemmingmakerij.

Deze column is geschreven door Rolf Swart. Rolf is een Rôner met een grote politieke en culturele interesse, en zal zijn visie op regelmatige basis delen met de lezers van Rodenactueel.nl. 

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *