Column: ‘Andere energie, andere wereld’ Column: ‘Andere energie, andere wereld’

Column: ‘Andere energie, andere wereld’

Opinie 25 november 2015 - 13:39 uur Richard 0

Het is allemaal de schuld van “het westen”, van Amerika en we hebben het aan onszelf te danken. Dat soort gedachten heb ik de afgelopen week vaak gehoord en gelezen, na een week van opperste verwarring over de aanslagen in Parijs.

In de “debatten” in de media en op internet kwam die zelfhaat telkens weer om de hoek kijken. Zelfs Maarten van Rossem, die vanuit zijn voormalig beroep toch heus beter zou moeten weten, verkondigde dat op TV bij Jeroen Pauw aan tafel en in zijn eigen glossy. Zijn politieke analyse slaat de plank volledig mis, maar daarover een andere keer. Zijn stukje was wel olie op het vuur van de zelfhaters. Want het gaat allemaal om de macht over olie en geld, wordt er dan ook geroepen. Vaak door mensen die een week later kunnen klagen over de energierekening en de prijs van benzine aan de pomp en met het grootste gemak de verwarming een graadje hoger zetten als ze het koud hebben.

Juist omdat iedereen in het westen graag een warm huis heeft, een volle tank tegen een lage prijs en gegarandeerd wil zijn van een betrouwbare energievoorziening zijn er inderdaad politieke en economische belangen in de landen die energie exporteren. Dat lijkt mij appeltje-eitje, zo logisch als wat, en waarom dat een verwijt is als die belangen worden verdedigd, desnoods in het uiterste geval met militaire middelen gaat er bij mij niet in. Temeer omdat de hele olie-industrie in het Midden-Oosten ooit is opgebouwd en gefinancierd door Britse, Franse, Amerikaanse maatschappijen. Dat was ooit ook de belangrijkste reden waarom CIA en MI6 de Iraanse regering van Mossadeq omver hebben geworpen. Die regering had de olie-industrie genationaliseerd, een industrie die volledig door westerse bedrijven was opgezet. Het is in mijn ogen niet zo raar dat je een investering van miljarden niet zomaar weggeeft. De oliebelangen lijken mij dus volstrekt legitiem om te verdedigen, maar ook een reden te meer om als westerse landen zo snel als mogelijk van die belangen daar af te komen en dat kan alleen maar door op een andere manier in de aldoor stijgende energiebehoefte te voorzien en de energievraag op andere manier op te lossen. Niet meer afhankelijk zijn van landen en regimes die niet altijd het beste met de Westerse wereld voor hebben is een belangrijke reden om te zoeken naar alternatieven.

Energietransitie zal een toverwoord worden in de komende week en in de komende jaren. Het gebruik van fossiele brandstoffen zal moeten worden gereduceerd, en daar gaan de lidstaten van de VN het de komende week over hebben, bij de klimaattop COP21 die toevalligerwijs gehouden gaat worden in Parijs. Het Parijs dat vorige week in diepe rouw werd gedompeld door aanslagen die min of meer verband houden met de geopolitieke spanningen en oorlogen waar westerse oliebelangen een rol spelen. Het zal in Parijs volgende week waarschijnlijk in de media vooral over bijzaken gaan. De benaming geeft het al een beetje aan, het idee is dat internationale regeringen met allerlei maatregelen iets zouden kunnen uitrichten tegen de verandering van het wereldwijde klimaat. Welnu, ik ben er van overtuigd dat een vergadering van regeringen niets gaat veranderen aan het wereldwijde klimaat. Zelfs als de hele wereld nu zou stoppen met de uitstoot van CO2 gaat dat de komende 50 tot 100 jaar niets veranderen aan de opwarming van de atmosfeer en krijgt Friesland heus niet sneller een Elfstedentocht. Nog even afgezien van het feit dat CO2 daar een vrij geringe bijdrage aan levert, en dat methaan en waterdamp veel belangrijkere broeikasgassen zijn.

Het zijn, wat mij betreft, bijzaken. Het klimaat verandert, dat is empirisch vast te stellen en staat niet ter discussie. Waar de wereldregeringen zich echter op zouden moeten voorbereiden zijn de directe en indirecte gevolgen. De te verwachten zeespiegelstijging zal moeten leiden tot betere kustbeveiligingen, daar liggen natuurlijk kansen voor de Nederlandse waterbouwkunde. De toename van natuurlijke afwatering door meer neerslag zal moeten worden opgevangen om droge voeten te houden, maar dat kan dan ook worden gebruikt voor energie-opwekking. Er zijn allerlei gevolgen van klimaatverandering die problemen zullen veroorzaken, maar tegelijkertijd kansen opleveren. Ook voor de landbouw zal het grote gevolgen hebben. Welke precies, dat is onmogelijk wereldwijd te voorspellen maar het is wel iets om goed over na te denken, want veranderingen in voedselvoorziening door klimaatverandering kan een belangrijke oorzaak zijn migratie- en vluchtelingenstromen. Primaire bestaansmiddelen zijn in de geschiedenis altijd oorzaken voor conflicten en oorlog geweest en dus ook de vluchtelingen die daar het gevolg van zijn. Energie is ook een belangrijk bestaansmiddel, nog helemaal zonder het te zien als een oorzaak van klimaatverandering. Het zijn ingewikkelde uitdagingen waar over nagedacht moet worden.

Dat neemt allemaal niet weg dat wij in het westen inderdaad ook onafhankelijk moeten worden in onze energievoorziening. Zonder alle klimaatoverwegingen, die ik dus bijzaak vind en waar je andere maatregelen voor zou moeten treffen. We zullen massaal moeten overstappen naar zonne-energie, biomassa en andere vormen van duurzame energie voor de verwarming van onze huizen, voor de elektriciteit die we moeten hebben voor al onze apparatuur en computernetwerken die inmiddels meer dan de helft van onze economie uitmaken. We zullen ook het energieverbruik van de transport van goederen moeten aanpakken. Het is nu nog zo dat 99% van de hele transportketen afhankelijk is van diesel uit voornamelijk aardolie. Alle zeeschepen en binnenvaartschepen varen op diesel. Bijna alle treinen en vrachtwagens rijden op diesel. Als we het hebben over de transportkosten van producten, dan hebben we het voornamelijk over diesel. Biodiesel kan dat nooit vervangen. Dat zal allemaal anders moeten en daar zullen rederijen en transportondernemingen een voortouw in moeten nemen.

Ook onze energievoorziening in en om huis zal radicaal moeten veranderen en het is gelukkig ook al aan het veranderen. Zonnepanelen worden steeds goedkoper en voor huiseigenaren een betere investering in het huis dan een nieuwe droomkeuken of een nieuwe dakkapel. Regionale en lokale energiecoöperaties zijn in opmars en concurreren met de energiereuzen. Uiteindelijk lost de markt dit probleem op, daar ben ik van overtuigd. Duurzaamheid is geen kostenpost, duurzame energie zal uiteindelijk goedkoper zijn dan fossiele brandstoffen, en daarmee zal het westen nooit meer om energiebelangen oorlog voeren in de wereld.

Ik ben dus helemaal vóór duurzame energie en voor de energietransitie. De redenen waarom ik er voor ben hebben eigenlijk niks te maken met het klimaat. Over de redenen waarom ik er vóór ben gaan ze het volgende week in Parijs niet hebben. Ze gaan het in Parijs hebben over terugdringen van klimaatverandering, terwijl ze het zouden moeten hebben over de gevolgen van een veranderend klimaat. Dat gaan ze niet doen, dat kan ik nu al voorspellen. Ze gaan het hebben over energietransities met als doel om klimaat te stabiliseren, terwijl die transities gaan betekenen dat energie nooit meer een schaars primair bestaansmiddel is zodat energie dus nooit meer aanleiding en oorzaak is van oorlogen. Dat zou het doel moeten zijn van de westerse landen, al was het alleen maar zodat niemand ooit nog kan zeggen dat het allemaal “de schuld van het westen” is. Want ik ben die zelfhaat wel een beetje zat.

Deze column is geschreven door Rolf Swart. Rolf is een Rôner met een grote politieke en culturele interesse, en zal zijn visie op regelmatige basis delen met de lezers van Rodenactueel.nl. 

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *